Vroegsignalering gemeente Amsterdam

Gemeente Amsterdam

In Amsterdam strijden we tegen armoede. Mensen die in armoede dreigen te raken proberen we zo vroeg mogelijk te helpen, om te voorkomen dat ze ernstige schulden krijgen of uit hun woning gezet worden.

Laatst gewijzigd op 28 januari 2026 om 12:10 | Publicatiestandaard 1.0

• Publicatiecategorie: Impactvolle algoritmes
• Impacttoetsen: DPIA, Privacy Quickscan
• Status: In gebruik

Algemene informatie

Thema

Sociale zekerheid

Begindatum

2022-07

Contactgegevens

[e-mail]

Verantwoord gebruik

Doel en impact

In Amsterdam strijden we tegen armoede. Mensen die in armoede dreigen te raken proberen we zo vroeg mogelijk te helpen, om te voorkomen dat ze ernstige schulden krijgen of uit hun woning gezet worden. Als problemen nog klein zijn, kan een advies of een lichte interventie al voldoende zijn. Om dat te kunnen doen, moeten we weten wie er in de schulden dreigt te raken. Daarom krijgen we een melding van onder andere zorgverzekeraars, woningcorporaties, energieleveranciers, waterbedrijven en enkele overheden, als zij een klant hebben die een betalingsachterstand bij hen heeft. Dit heet ook wel de ‘Amsterdamse aanpak vroegsignalering’. Dat de schuldeiser deze gegevens mag doorgeven aan de gemeente, ook persoonsgegevens, staat in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Na de melding vult de gemeente de gegevens aan met informatie die bij ons bekend is over de gemelde persoon. Dat is informatie die nodig is om te bepalen of iemand wel of geen uitkeringsgerechtigden is, klant van WPI (de afdeling Werk, Participatie en Inkomen van de gemeente Amsterdam) en om te bepalen naar welke hulpverlener de melding het best doorgestuurd kan worden. Het aanvullen van de melding met de informatie die bij de gemeente bekend is, gebeurt automatisch, na een druk op een knop. Er is altijd iemand nodig om een controle op data te activeren.

Het systeem stuurt de melding door naar een hulpverlener van de gemeente. Hij of zij probeert binnen 14 dagen contact te krijgen met de burger en maakt binnen 28 dagen een eerste analyse. Soms speelt er meer dan een betalingsachterstand. Als de burger hulp aanneemt, maken we gedetailleerde afspraken met hem of haar. De hulpverlener meldt bij het centrale meldpunt welke afspraken zijn gemaakt, zodat een schuldeiser weet wat de volgende stappen zijn voor de betalingsachterstand.

Afwegingen

Veld niet ingevuld.

Menselijke tussenkomst

Het systeem maakt een aantal keuzes zelfstandig (geautomatiseerd), bijvoorbeeld om een het klantcontact centrum vroegsignalering in te zetten of een sms, e-mail of brief te versturen bij een betalingsachterstand met een laag bedrag, of naar welk postcodegebied de melding doorgestuurd moet worden. Tijdens het proces van gegevens koppelen is er één moment van menselijk toezicht: het koppelen van de melding van de schuldeisers met de gegevens van de afdeling Armoedebestrijding gebeurt geautomatiseerd, maar voor het starten van de koppeling is wel een menselijke handeling nodig. Vanaf het moment dat de melding doorgestuurd is naar de hulpverleners in het juiste stadsdeel is het proces niet meer geautomatiseerd. De maatschappelijk dienstverlener gaat langs bij de gemelde burger als de burger zelf geen contact opneemt.

Risicobeheer

Het registratie- en informatiesysteem genaamd ‘RIS Matching’ wordt geleverd door het bedrijf Xxllnc Sociaal, een bedrijf dat dit systeem aan meer dan 300 gemeenten levert. Zij voeren regelmatig zogenaamde ‘pen- en hacktesten’ uit, om te controleren of het systeem niet gehackt kan worden door derden. Ook zorgen zij ervoor dat persoonsgegevens veilig beheerd zijn en niet worden verkocht aan derden. Ook de beveiliging ligt bij Xxllnc Sociaal. De beveiliging voldoet aan de BIO-standaard.

Burgers kunnen op elk moment aangeven dat zij niet in het systeem willen worden vermeld. Na identificatie door Loket Persoonsgegevens krijgen de uitvoerende instanties een bericht om de gegevens onmiddellijk te verwijderen. Daarnaast kunnen burgers altijd inzage krijgen in het systeem. Het gaat hierbij om dataset 4, ‘gekoppelde gegevens’ (zie: Data). Voor de data in het datawarehouse van de afdeling Armoedebestrijding gelden andere regels, namelijk het Stedelijk Kader Verwerking van Persoonsgegevens en de Algemene Verordening Gegevensbescherming. De datawarehouse en de meldingen van schuldachterstanden zijn twee gescheiden systemen en de meldingen van schuldachterstanden komen niet in het datawarehouse terecht. Op het moment dat de gemeente de gegevens uit het RIS Matching systeem moet verwijderen, blijft er geen informatie over de schuldachterstanden achter bij de gemeente.

Toelichting op impacttoetsen

Geregistreerd pre-IAMA tijd; ethische bijsluiter moet nog worden uitgevoerd.

Impacttoetsen

• Data Protection Impact Assessment (DPIA)
• Privacy Quickscan

Werking

Gegevens

Melding van schuldeisers Schuldeisers melden een betalingsachterstand in een speciaal systeem, het ‘RIS Matching’. Dit systeem helpt om de juiste persoon en hulpverlener te vinden. Alleen zorgverzekeraars mogen het BSN geven. Datawarehouse Armoedebestrijding Een medewerker van de gemeente koppelt de melding aan het datawarehouse van de afdeling Armoedebestrijding. Dit helpt om de juiste hulpverlener te vinden. De hulpverlener werkt samen met de klantmanager om het gesprek met de klant te voeren. Afdeling bepalen De melding van de schuldeiser en de gegevens van de burger worden aan elkaar gekoppeld. Elke afdeling heeft een unieke code. Deze code laat zien of iemand een klant is en bij welke afdeling de melding hoort. Gekoppelde gegevens De resultaten van de koppeling worden opgeslagen in een aparte dataset. Hierin staan de gegevens van de schuldeiser, de gegevens uit het datawarehouse en de afdeling code. Terugkoppeling aan schuldeiser De hulpverlener registreert in het systeem of er contact is geweest met de burger en of er afspraken zijn gemaakt. De schuldeiser kan zien wat er met zijn melding is gebeurd. Bijvoorbeeld of de melding in behandeling is. Ze zien een groen vinkje als de burger hulp heeft aanvaard, of een rood kruisje als er nog geen contact is geweest.

Technische werking

Architectuur van het model De schuldeiser doet een melding in het registratie- en informatiesysteem ‘RIS Matching’. Elke week worden alle nieuwe meldingen door een medewerker van de gemeente gekoppeld (door een druk op de knop) aan gegevens over de gemelde persoon uit de datawarehouse van de afdeling Armoedebestrijding. Er komt ook een koppeling met de Basisregistratie Persoonsgegevens (BRP). Door die koppeling kan de gemeente bepalen of ze te maken heeft met de juiste burger en welke hulpverlener het best contact op kan nemen met de burger. Vervolgens wordt gecontroleerd of er sprake is van meerdere schuldachterstanden binnen één huishouden. Tot hier is er sprake van een geautomatiseerd proces. Vervolgens zijn er een paar mogelijkheden: Bij een enkele betalingsachterstand met een laag bedrag wordt vanuit RIS Matching de melding ingedeeld voor persoonlijk contact met het Klantcontact centrum vroegsignalering Amsterdam of wordt er automatisch een sms, brief of e-mail gestuurd (afhankelijk van welke contactgegevens beschikbaar zijn). In dit geautomatiseerde bericht verwijzen we naar de website Link naar externe paginahttps://amsterdam.nl/geldproblemen . Hier kunnen burgers de schuldhulpverlening in hun stadsdeel vinden. Daar kunnen ze dan zelf contact mee opnemen. Is de schuld hoger dan wordt de melding op basis van informatie over het postcodegebied automatisch doorgestuurd naar een hulpverlener in het juiste stadsdeel of bij een WPI-afdeling. De hulpverlener probeert binnen 14 dagen contact te krijgen met de burger. De hulpverlener maakt binnen 28 dagen een eerste analyse. Vaak speelt er meer dan een betalingsachterstand. Als de burger hulp accepteert, worden er gedetailleerde afspraken met hem of haar gemaakt. Als uit de gegevens niet duidelijk wordt of de persoon met schulden bekend is bij de afdeling Armoedebestrijding, dan wordt dit geval in het systeem aangeduid als ‘onduidelijk’ en doorgezet naar het team Vroeg eropaf. In het uitzonderlijke geval dat een melding niet bij een hulpverlener in het juiste stadsdeel terecht komt, meldt de hulpverlener dit aan de systeembeheerder van RIS Matching. Deze verplaatst de melding dan naar de juiste hulpverlener.

Leverancier

Xxllnc Sociaal