Vroeg eropaf

Gemeente Midden-Drenthe

In Midden-Drenthe strijden we tegen armoede. Mensen die in armoede dreigen te raken proberen we zo vroeg mogelijk te helpen, om te voorkomen dat ze ernstige schulden krijgen of uit hun woning gezet worden.

Laatst gewijzigd op 19 januari 2026 om 15:05 | Publicatiestandaard 1.0

• Publicatiecategorie: Impactvolle algoritmes
• Impacttoetsen: DPIA
• Status: In gebruik

Algemene informatie

Thema

Sociale zekerheid

Begindatum

Veld niet ingevuld.

Contactgegevens

[e-mail]

Verantwoord gebruik

Doel en impact

In Midden-Drenthe strijden we tegen armoede. Mensen die in armoede dreigen te raken proberen we zo vroeg mogelijk te helpen, om te voorkomen dat ze ernstige schulden krijgen of uit hun woning gezet worden. Als problemen nog klein zijn, kan een advies of een lichte interventie al voldoende zijn. Om dat te kunnen doen, moeten we weten wie er in de schulden dreigt te raken. Daarom krijgen we een melding van onder andere zorgverzekeraars, woningcorporaties, energieleveranciers, waterbedrijven en enkele overheden, als zij een klant hebben die een betalingsachterstand bij hen heeft. Dat de schuldeiser deze gegevens mag doorgeven aan de gemeente, ook persoonsgegevens, staat in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Na de melding vult de gemeente de gegevens aan met informatie die bij ons bekend is over de gemelde persoon. Dat is informatie die nodig is om te bepalen of iemand wel of geen uitkeringsgerechtigden is, klant van IWO (de afdeling Inkomen, Werk en Onderwijs van de gemeente Midden-Drenthe) en om te bepalen naar welke hulpverlener de melding het best doorgestuurd kan worden. Het aanvullen van de melding met de informatie die bij de gemeente bekend is, gebeurt automatisch, na een druk op een knop. Er is altijd iemand nodig om een controle op data te activeren.

Afwegingen

Op grond van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) is vroegsignalering voor gemeenten een wettelijke taak om inwoners met dreigende schulden-/armoedeproblematiek actief te benaderen en hulp aan te bieden. Woningverhuurders, drinkwaterbedrijven, energieleveranciers en/of zorgverzekeraars waarschuwen de gemeente als zij zien dat hun klanten hun rekeningen niet betalen. Ze hebben hiervoor niet eerst toestemming nodig van hun klant. De bedrijven en instanties geven een signaal als hun eigen inspanningen betalingsachterstanden niet oplossen, bijvoorbeeld door persoonlijk contact te zoeken en een betalingsregeling aan te bieden. Deze waarschuwingsmeldingen worden automatisch doorgezet naar de gemeente. Bij wijze van alternatief zouden schuldeisers de waarschuwingsmelding handmatig bij de gemeente kunnen doen, maar dit heeft uiteindelijk dezelfde uitkomst.

De uitwisseling van gegevens gebeurt op een veilige manier: alleen noodzakelijke gegevens worden gedeeld en de gegevens zijn voor niemand anders zichtbaar dan voor de daarvoor aangewezen medewerkers. Een inwoner kan uiteindelijk zelf kiezen om wel of niet gebruik te maken van het gemeentelijke hulpaanbod.

Menselijke tussenkomst

Het systeem maakt een aantal keuzes zelfstandig (geautomatiseerd), bijvoorbeeld om een sms, email of brief te versturen bij een betalingsachterstand lager dan 250 euro, of naar welk postcodegebied de melding doorgestuurd moet worden. Tijdens het proces van gegevens koppelen is er één moment van menselijk toezicht: het koppelen van de melding van de schuldeisers met de gegevens van de afdeling Armoedebestrijding gebeurt geautomatiseerd, maar voor het starten van de koppeling is wel een menselijke handeling nodig. Vanaf het moment dat de melding doorgestuurd is naar de hulpverleners in het juiste stadsdeel is het proces niet meer geautomatiseerd. De maatschappelijk dienstverlener gaat langs bij de gemelde burger als de burger zelf geen contact opneemt.

Risicobeheer

Het registratie- en informatiesysteem ‘RIS Matching’ en het regiesysteem 'RIS Vroeg Eropaf' - beide webapplicaties - worden geleverd door XXLLNC. Zij voeren regelmatig beveiligingstesten uit om te controleren of het systeem niet gehackt kan worden. Er wordt voldaan aan de (wettelijke en overige) vereisten met betrekking tot gegevensbescherming (AVG) en informatiebeveiliging.

Wettelijke basis

Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs): sinds 1 januari 2021 is vroegsignalering voor gemeenten een wettelijke taak. 

Toelichting op impacttoetsen

Geregistreerd pre-IAMA tijd; ethische bijsluiter moet nog worden uitgevoerd.

Impacttoetsen

Data Protection Impact Assessment (DPIA)

Werking

Gegevens

Naam, adres, emailadres, eventuele aanwezigheid van inwonende minderjarige kinderen, signalering van een betalingsachterstand van meer dan 30 dagen bij een woningcorporatie, nutsbedrijf of zorgverzekeraars, alsmede hoogte en duur van die betalingsachterstand.

Technische werking

De schuldeiser doet een melding in het registratie- en informatiesysteem RIS Matching. Een keer per maand worden alle nieuwe meldingen door een medewerker van de gemeente gecontroleerd. Vervolgens wordt gecontroleerd of er sprake is van meerdere schuldachterstanden binnen één huishouden. Hierna stopt het geautomatiseerde proces met het algoritme. Daarna neemt de gemeente met gebruikmaking van het regiesysteem RIS Vroeg Eropaf op een bij de hoogte van de betalingsachterstanden passende wijze contact op met de inwoner om hulp aan te bieden.

Leverancier

Xxllnc