Wet Keten Aansprakelijkheid (WKA)

Belastingdienst

Op deze pagina vindt u informatie over het algoritme ‘Wet Keten Aansprakelijkheid’ (WKA). Dit algoritme helpt medewerkers van de Belastingdienst bij het behandelen van de aanvragen van een WKA-verklaring.

Laatst gewijzigd op 26 maart 2026 om 15:47 | Publicatiestandaard 1.0

• Publicatiecategorie: Impactvolle algoritmes
• Impacttoetsen: Veld niet ingevuld.
• Status: In gebruik

Algemene informatie

Thema

Overheidsfinanciën

Begindatum

Veld niet ingevuld.

Contactgegevens

[e-mail]

Link naar publiekspagina

https://over-ons.belastingdienst.nl/onderwerpen/omgaan-met-gegevens/algoritmeregister/

Link naar bronregistratie

https://over-ons.belastingdienst.nl/onderwerpen/omgaan-met-gegevens/algoritmeregister/wet-keten-aansprakelijkheid-wka/

Verantwoord gebruik

Doel en impact

De Wet Keten Aansprakelijkheid (WKA) is gemaakt om aannemers in een keten van aannemers en onderaannemers meer zekerheid te geven dat ze samenwerken met betrouwbare onderaannemers. Aannemers kunnen van onderaannemers een zogenaamde WKA-verklaring verlangen. De betreffende onderaannemer of inlener (ondernemer die personeel inhuurt van een ander bedrijf) kan deze aanvragen bij de Belastingdienst. Een zogenaamde ‘schone’ WKA-verklaring wordt afgegeven als de onderaannemer of inlener geen openstaande vorderingen bij de Belastingdienst heeft en als aangiftes tijdig en volledig zijn ingediend. Als dat niet het geval is kan in bepaalde gevallen een zogenaamde ‘voorbehoudverklaring’ worden afgegeven. Een WKA-verklaring is drie maanden geldig. Een onderaannemer moet deze dus elk kwartaal opnieuw aanvragen.

Gezien het grote aantal aanvragen worden de medewerkers van de Belastingdienst ondersteund door een algoritme bij het behandelen van de aanvragen.

Afwegingen

Het algoritme helpt bij het bepalen of een WKA-verklaring afgegeven kan worden door de aangifte- en betalingsgegevens van de ondernemer te controleren. Het algoritme geeft elke aanvraag een signaal mee. Dit signaal geeft aan of de verklaring zonder verdere controle kan worden afgegeven of dat deze eerst handmatig beoordeeld moet worden. Zo maakt het algoritme het proces efficiënter en effectiever.

Menselijke tussenkomst

Aanvragen waarvan het algoritme aangeeft dat die zonder verdere controle afgegeven kunnen worden, worden vervolgens automatisch afgegeven. De andere aanvragen worden vervolgens handmatig beoordeeld door een medewerker.

Risicobeheer

1. Gelijkheid, non-discriminatie en privacy

Het gebruik van de gegevens wordt getoetst aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De Belastingdienst voorkomt directe discriminatie met het algoritme door geen gebruik te maken van beschermde persoonsgegevens, zoals etnische afkomst.

1. Waarborgen

Voor de ontwikkeling van algoritmen heeft de Belastingdienst voorwaarden opgesteld, een kwaliteitsframework. Hierin staan regels en afspraken die zijn gevolgd bij het ontwikkelen van het algoritme. De voorwaarden van de Auditdienst Rijk (ADR) zijn hierbij leidend. Bij wijzigingen in het algoritme controleert de Belastingdienst of het algoritme nog steeds aan de kwaliteitseisen voldoet.

De AVG schrijft voor dat we niet meer gegevens mogen gebruiken dan noodzakelijk is. Dat heet dataminimalisatie. De Belastingdienst onderzoekt regelmatig of de gebruikte gegevens nog nodig zijn en dus gebruikt mogen worden. Is dit niet het geval, dan wordt het algoritme aangepast en worden deze gegevens ook niet meer gebruikt.

1. Profilering

Het algoritme verdeelt de aanvragen over een aantal groepen. Deze groepsindeling wordt alleen in het beschreven proces gebruikt. Daarbuiten worden deze niet gebruikt, om te voorkomen dat er profilering plaatsvindt die niet is toegestaan.

Wettelijke basis

• Algemene wet inzake rijksbelastingen

• Wet algemene bepalingen Burgerservicenummer

• Archiefwet 1995

• Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)

• Invorderingswet 1990

• Leidraad Invordering 2008

• Uitvoeringsregeling inleners-, keten- en opdrachtgeversaansprakelijkheid 2004

• Wet op de Omzetbelasting 1968

• Wet op de Loonheffing

Links naar wettelijke basis

• Algemene wet inzake rijksbelastingen: https://wetten.overheid.nl/BWBR0002320/
• Invorderingswet 1990: https://wetten.overheid.nl/BWBR0004770/
• Leidraad Invordering 2008: https://wetten.overheid.nl/BWBR0024096/
• Uitvoeringsregeling inleners-, keten- en opdrachtgeversaansprakelijkheid 2004: https://wetten.overheid.nl/BWBR0016131/
• Wet op de Omzetbelasting 1968: https://wetten.overheid.nl/BWBR0002629/
• Wet op de Loonheffing : https://wetten.overheid.nl/BWBR0002471/
• Archiefwet 1995: https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0007376&z=2022-05-01&g=2022-05-01
• Algemene verordening gegevensbescherming (AVG): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32016R0679

Werking

Gegevens

1. Identificerende gegevens (BSN)
2. Algemene gegevens ondernemer
3. Vorderings- en betalingsgegevens
4. Aangiftegegevens Omzetbelasting (OB)
5. Aangiftegegevens Loonbelasting (LH)
6. Aangiftegegevens Vennootschapsbelasting (VPB)
7. Aangiftegegevens Inkomensheffing (IH)
8. Gegevens boekenonderzoek

Links naar gegevensbronnen

• Identificerende gegevens (BSN): Basisregistratie Personen (BRP)
• Algemene gegevens ondernemer: Kamer van Koophandel (KvK)
• Vorderings- en betalingsgegevens: Belastingdienst
• Aangiftegegevens Omzetbelasting (OB): Belastingdienst
• Aangiftegegevens Loonbelasting (LH): Belastingdienst
• Aangiftegegevens Vennootschapsbelasting (VPB): Belastingdienst
• Aangiftegegevens Inkomensheffing (IH): Belastingdienst
• Gegevens boekenonderzoek: Belastingdienst

Technische werking

Het algoritme bestaat uit beslisregels die zijn opgesteld in samenwerking met inhoudsdeskundigen op basis van de betreffende wet. Het algoritme geeft op basis van de beslisregels een signaal aan de medewerker van de Belastingdienst bij elke aanvraag. Aanvragen waarvan het algoritme aangeeft dat die zonder verdere controle afgegeven kunnen worden, worden vervolgens automatisch afgegeven. De andere aanvragen worden vervolgens handmatig beoordeeld door een medewerker.

Het algoritme is niet zelflerend. Dat betekent dat het zich niet ontwikkelt tijdens het gebruik ervan.

Leverancier

Het algoritme is door de Belastingdienst ontwikkeld en wordt ook intern onderhouden.