Objectherkenning Openbare Ruimte

Gemeente Delft

Automatisch herkennen en tellen van objecten of kenmerken in de openbare ruimte.

Laatst gewijzigd op 25 februari 2026 om 11:33 | Publicatiestandaard 1.0

• Publicatiecategorie: Overige algoritmes
• Impacttoetsen: DPIA, AIIA
• Status: In gebruik

Algemene informatie

Thema

Ruimte en infrastructuur

Begindatum

Veld niet ingevuld.

Contactgegevens

[e-mail]

Verantwoord gebruik

Doel en impact

Gemeente Delft past beeldherkenning toe om de openbare ruimte meetbaar te maken. Dit gebeurt d.m.v. het vastleggen van straatbeelden en analyseren van deze beelden met behulp van beeldherkenningstechnieken. Deze toepassing biedt informatie over de fysieke toestand van de openbare ruimte en wordt in verschillende vormen ingezet in het kader van slimmer en datagedreven beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Gemeente Delft zet deze techniek in om obv beoordelingscriteria (e.g. aantal gedetecteerde propjes zwerfafval) het kwaliteitsniveau te bepalen. De technologie van beeldherkenning in combi met beeldmeetlatten maakt het mogelijk om op efficiënte wijze inzicht te krijgen in de staat van onderhoud van de openbare ruimte.

Proces: 1. Beeldinwinning

De beeldinwinning wordt uitgevoerd door medewerkers of ingehuurde personen, met behulp van opnameapparatuur (zoals GoPro’s of 360°-camera’s). Deze zijn bevestigd op voertuigen, fietsen, of worden gedragen door personen te voet. Er wordt uitsluitend geregistreerd vanaf openbare wegen of andere locaties waar het maken van beelden is toegestaan. Als de routes worden gepland, in samenwerking met een gemeentelijke opdrachtgever, kan deze opdrachtgever ervoor kiezen om inwoners vooraf te informeren via bijvoorbeeld de gemeentelijke website, nieuwsbrief of wijkkrant. De camera’s zijn primair gericht op relevante objecten in de openbare ruimte, zoals wegen, bomen en straatmeubilair. Toch kunnen mogelijk identificeerbare elementen onbedoeld in beeld komen; deze zijn echter niet het doel van de opname.

De uitkomst van de analyse is een dataset bestaande uit numerieke scores, telwaarden of gebiedsgebonden classificaties (bijvoorbeeld per straatvak of rasters). Na de inwinning worden de beelden zo snel mogelijk, en uiterlijk binnen 24 uur, overgezet naar een beveiligde opslagomgeving of direct geüpload via een versleutelde verbinding naar de beveiligde on-premise serveromgeving.

Alles wat tot personen kan herleiden wordt geblurd. Blurren is het proces van het onduidelijk maken of vervagen van bepaalde delen van een afbeelding of video zodat niet meer herleidbaar is naar personen.

2. Vernietiging ruwe beelden op opnameapparatuur

Na succesvolle overdracht van de beelden naar de beveiligde serveromgeving van UrbanVue worden de ruwe beelden op de gebruikte opslagmedia (zoals SD-kaarten) direct vernietigd.

De inzet van camera's is niet bedoeld om de huidige werkwijze te vervangen, maar om deze te ondersteunen en te versterken.

Afwegingen

Beeldmateriaal van de openbare ruimte met (eventuele) persoonsgegevens worden binnen 24 uur geblurd en deze geanonimiseerde beelden worden na 2 weken automatisch verwijderd. De camera's worden niet structureel ingezet.

De data die op deze manier worden ingewonnen, kunnen efficiënt worden ingezet t.b.v. het onderhouden en schoonmaken van de buitenruimte. De kwaliteit van de buitenruimte wordt verbeterd, wat weer leidt tot een leefbaarder omgeving. 

De leverancier heeft onderzocht of er minder ingrijpende alternatieven beschikbaar zijn (zoals luchtfoto’s, meldingen van bewoners, handmatige schouwen), maar concludeert dat deze geen gelijkwaardig detailniveau, actualiteit of operationele schaal bieden.

• Lucht- of satellietbeelden bieden onvoldoende resolutie om zwerfafval, defect straatmeubilair of onderhoudsniveaus te herkennen.

• Meldingen van bewoners zijn subjectief, versnipperd en niet systematisch.

• Handmatige inspecties vergen veel fysieke aanwezigheid op straat, wat – hoewel niet digitaal – eveneens privacy-impact kan hebben (structurele observatie zonder waarborgen), en zijn bovendien kostbaar, traag en niet opschaalbaar.

De inzet van camera's is niet bedoeld om de huidige werkwijze te vervangen, maar om deze te ondersteunen en te versterken. Het vakmanschap van de medewerkers en de betrokkenheid van inwoners via meldingen blijven waardevol – de vraag is hoe wij deze schaarse capaciteit zo effectief mogelijk inzetten.

De inzet van camerabeelden met geautomatiseerde analyse biedt de mogelijkheid om: Vakmanschap gericht in te zetten: routinematige inventarisatie wordt ondersteund door beeldherkenningstechnieken, zodat medewerkers zich kunnen richten op beoordeling, prioritering en complexe situaties waar hun expertise echt nodig is. Schaarse capaciteit effectiever te benutten: in plaats van het hele areaal handmatig te doorlopen, kunnen medewerkers gericht aan de slag op basis van actuele data. Meldingen van inwoners beter op te volgen: met een actueel en dekkend beeld kunnen wij meldingen sneller prioriteren en afhandelen. Kosten te beheersen: structureel extra personeel aannemen voor gebiedsdekkende schouwen is kostbaar en op de huidige arbeidsmarkt niet realistisch. Geautomatiseerde ondersteuning biedt een schaalbaar alternatief. De camera's zijn niet bedoeld voor toezicht op personen, maar voor het in beeld brengen van de fysieke staat van de openbare ruimte.

Menselijke tussenkomst

Ter controle vindt periodiek een handmatige steekproef plaats op een representatieve selectie beelden. Hierbij wordt gecontroleerd of de automatische anonimisering correct is uitgevoerd. Indien tijdens deze controle blijkt dat bepaalde elementen niet of onvolledig zijn geanonimiseerd, worden deze gecorrigeerd voordat verdere verwerking plaatsvindt.

Er is geen sprake van geautomatiseerde besluitvorming door gebruik te maken van de beeldherkenningsvoorziening.

Risicobeheer

• Alleen beelden van de openbare ruimte (of ruimtes waar het is toegestaan) worden verwerkt; geen binnenterreinen of privéruimten;

• Camera’s worden incidenteel ingezet per project, niet structureel of permanent;

• Er wordt alleen opgenomen in gebieden die relevant zijn voor de opdracht (bijvoorbeeld geselecteerde buurten of meetroutes), niet willekeurig overal;

• Persoonsgegevens (gezichten, kentekens) worden binnen 24 uur automatisch geblurd;

• Geblurde beelden worden na 2 weken automatisch verwijderd;

• UrbanVue voert geen profilering, tracking of gedragsanalyse op individuen uit;

• Eindproducten bevatten uitsluitend geanonimiseerde of geaggregeerde informatie.

Wettelijke basis

AVG artikel 6 lid 1 sub e: openbaar belang

Impacttoetsen

• Data Protection Impact Assessment (DPIA)
• AI Impact Assesment (AIIA)

Werking

Gegevens

Objecten of kenmerken in de openbare ruimte (zoals afval, onkruid, scheefstand of kapotte elementen) worden herkend en geteld.  

Eventuele persoonsgegevens (gezichten, kentekens) deze worden binnen 24 uur automatisch geblurd.

Technische werking

De leverancier maakt gebruik van on-premise servers en algoritmes die systematisch gezichten en voertuigkentekens en andere mogelijk identificeerbare objecten in de beelden detecteren. Deze elementen worden direct gepixeleerd, op een wijze die onomkeerbaar is (d.w.z. niet met redelijke middelen te reconstrueren). De geanonimiseerde beelden worden vervolgens geanalyseerd met behulp van algoritmes voor objectdetectie en classificatie. Deze algoritmes herkennen en tellen objecten of kenmerken in de openbare ruimte (zoals afval, onkruid, scheefstand of kapotte elementen). De uitkomst van deze analyse is een dataset bestaande uit numerieke scores, telwaarden of gebiedsgebonden classificaties (bijvoorbeeld per straatvak of rasters).

Leverancier

UrbanVue B.V.