Risicoscan Verwijtbare Werkloosheid

Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen

Helpt ons om mogelijke verwijtbare werkloosheid te signaleren.

Laatst gewijzigd op 15 december 2025 om 13:14 | Publicatiestandaard 1.0

• Publicatiecategorie: Impactvolle algoritmes
• Impacttoetsen: DPIA, Ethische Impact Assessment (EIA)
• Status: In gebruik

Algemene informatie

Thema

• Sociale zekerheid
• Werk

Begindatum

2022-08

Contactgegevens

https://uwv.nl/nl/service-en-contact/contact-uwv

Link naar bronregistratie

https://www.uwv.nl/nl/over-uwv/organisatie/algoritmeregister-uwv/risicoscan-verwijtbare-werkloosheid

Verantwoord gebruik

Doel en impact

Wanneer u een WW-uitkering bij ons aanvraagt, willen wij weten of u niet door uw eigen schuld werkloos bent geworden. Als dit wel het geval is, dan bent u verwijtbaar werkloos. U heeft dan geen recht op een WW-uitkering. Om mogelijke verwijtbare werkloosheid bij WW-aanvragen te signaleren, gebruiken wij de Risicoscan Verwijtbare Werkloosheid.

Afwegingen

De risicoscan is ontwikkeld om verwijtbare werkloosheid beter te kunnen signaleren zonder elk dossier te moeten controleren. Hierdoor kunnen wij ons meer focussen op klantgerichtheid in plaats van op controle.

YouTube video: Hoe werkt UWV met RisicoScans?: https://youtu.be/g4qY5mnCfBY

Menselijke tussenkomst

Onze medewerkers houden op de volgende manieren toezicht op het gebruik van het algoritme:

 

• De medewerker beoordeelt zelf de WW-aanvraag en neemt zelf een besluit over de eventuele vervolgstappen. De risicoscan neemt dus geen besluiten over het recht op een uitkering. 

• Iedere maand controleren gespecialiseerde UWV-medewerkers de kwaliteit van de gegevens die de risicoscan gebruikt. Ook wordt de juiste werking van de scan gemonitord. Zo toetsen we voortdurend of de scan blijft voldoen aan onze kwaliteitsstandaarden. Zo wordt bijvoorbeeld gecontroleerd of de populatie die bij de ontwikkeling van de risicoscan is gebruikt nog representatief is. 

• De risicoscan wordt regelmatig doorontwikkeld zodat deze alleen gegevens gebruikt die een meerwaarde hebben voor de werking van de risicoscan. Gegevens die geen toegevoegde waarde (meer) hebben, verwijderen we. Ook kijken we regelmatig of er nog mogelijkheden zijn om de scan te verbeteren.

Risicobeheer

We zorgen ervoor dat we blijven voldoen aan de eisen van informatiebeveiliging en privacy. Dat doen we op de volgende manieren:

 

• We controleren de kwaliteit van de gegevens steeds opnieuw. 

• We zorgen er altijd voor dat medewerkers de uiteindelijke beoordeling doen en niet het algoritme. 

• Als een scan door ons wordt (door)ontwikkeld, dan wordt de kwaliteit van ons werk getoetst door een onafhankelijke, gerenommeerde organisatie. Zo verkleinen we de kans op fouten of suboptimale kwaliteit. 

• Er wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van gegevens die door de cliënt zelf zijn aangeleverd.

Met de volgende maatregelen zorgen wij voor een juist gebruik van de Risicoscan Verwijtbare Werkloosheid:

 

• Het algoritme gebruikt altijd dezelfde gegevens en gedragskenmerken.

• De risicoscan gebruikt geen persoonskenmerken zoals afkomst, geslacht, leeftijd of andere privacygevoelige gegevens.

• De risicoscan gebruikt geen gegevens van sociale media of andere openbare bronnen. Zo behandelen wij iedereen op dezelfde manier en hebben menselijke vooroordelen geen invloed op de behandeling.

• Uit de risicoscan komt een selectie van signalen die medewerkers verder onderzoeken. Aan deze selectie wordt altijd een aantal (30%) willekeurig gekozen WW-aanvragen toegevoegd. De medewerker weet dus niet of een signaal uit de risicoscan komt of uit de aanvragen die willekeurig zijn toegevoegd. Zo zorgen we ervoor dat medewerkers niet worden beïnvloed en kritisch blijven op situaties die zij moeten onderzoeken. 

• Het algoritme signaleert alleen. Een medewerker beoordeelt of er daadwerkelijk sprake is van verwijtbare werkloosheid of niet.

• Alleen de aanvragen die door de risicoscan komen (inclusief de 30% willekeurig gekozen WW-aanvragen die hieraan worden toegevoegd), worden extra gecontroleerd en onderzocht door onze medewerkers.

Toelichting op impacttoetsen

GEB en DPIA (Data Protection Impact Assessment) zijn twee namen voor hetzelfde instrument onder de AVG/GDPR.

In plaats van de IAMA is een EIA uitgevoerd.

Impacttoetsen

• Data Protection Impact Assessment (DPIA): Gegevensbeschermingseffectbeoordeling
• Ethische Impact Assessment (EIA): Ethische Impact Assessment

Werking

Gegevens

De risicoscan gebruikt gegevens die nodig zijn om te zien of iemand die een WW-uitkering aanvraagt mogelijk een verhoogd risico heeft op verwijtbare werkloosheid. Deze gegevens gaan vooral over iemands gedrag. We noemen ze daarom gedragskenmerken.

 

We maken niet alle gegevens en gedragskenmerken die de risicoscan gebruikt openbaar. Anders kan de uitkomst van de risicoscan worden beïnvloed.

 

De risicoscan gebruikt 3 soorten gegevens:

 

• gegevens over (mogelijke) eerdere WW-aanvragen en –uitkeringe)

(bijvoorbeeld hoe vaak u een WW-uitkering heeft gehad, op welke datum deze inging(en) en of u eerder verwijtbaar werkloos bent geweest)

• gegevens over uw arbeidsverleden

(bijvoorbeeld hoe lang uw langste dienstverband duurde)

• gegevens uit uw huidige WW-aanvraag

(bijvoorbeeld op welk moment u de aanvraag doet)

Technische werking

De risicoscan stelt op basis van een combinatie van meerdere gegevens het risico op verwijtbare werkloosheid vast. Dit gebeurt dus nooit op basis van één gedragskenmerk of één gegeven. Aanvragen met een hoog risico worden voor uitgebreid onderzoek aangeboden aan onze medewerkers. 

 

Belangrijk om te weten is dat de risicoscan alleen signaleert. Een signaal geeft niet aan of iemand wel of niet verwijtbaar werkloos is, maar is een aanleiding voor medewerkers om een controle uit te voeren. Onze medewerkers stellen zelf vast of er sprake is van verwijtbare werkloosheid of niet.