Informatiedeling tussen UHT en hulporganisaties

Dienst Toeslagen

Het algoritme helpt andere hulporganisaties om de juiste informatie te krijgen van Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen. Hierdoor kunnen deze organisaties de juiste hulp bieden aan ouders die (niet) gedupeerd zijn door de problemen met de kinderopvangtoeslag.

Laatst gewijzigd op 22 juli 2026 om 9:09 | Publicatiestandaard 1.0

• Publicatiecategorie: Impactvolle algoritmes
• Impacttoetsen: DPIA
• Status: In gebruik

Algemene informatie

Thema

Sociale zekerheid

Begindatum

2021-12

Contactgegevens

[e-mail]

Link naar publiekspagina

https://herstel.toeslagen.nl/hulp-bij-schulden/gegevens-delen/ 

Verantwoord gebruik

Doel en impact

Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT) van Dienst Toeslagen zet zich in om gedupeerden van de problemen met de kinderopvangtoeslag zo goed mogelijk te helpen. We herstellen de fouten uit het verleden. En we repareren de financiële gevolgen van die fouten zo goed als mogelijk.

Naast de hulp van UHT kunnen gedupeerden ook ondersteuning krijgen van andere (overheids)organisaties, zoals gemeenten en Sociale Banken Nederland (SBN). Voor een efficiënte samenwerking met deze organisaties is het belangrijk dat er vanuit UHT effectief wordt afgestemd en samengewerkt met deze organisaties. Daarvoor is het van belang dat de juiste en de benodigde informatie wordt gedeeld met deze organisaties. Daarbij wordt niet alleen de benodigde informatie over gedupeerden gedeeld maar ook over niet-gedupeerden, om bijvoorbeeld gemeenten te ondersteunen bij het stoppen van brede hulpverlening aan deze ouders.

Om het proces te versnellen en de hulp aan gedupeerden te verbeteren, automatiseert UHT bepaalde taken met behulp van algoritmes. Het algoritme selecteert voor hen snel de -relevante informatie waarover UHT beschikt, zodat ouders sneller en beter de hulp ontvangen die zij nodig hebben. Op deze manier worden gedupeerden zo efficiënt mogelijk geholpen en krijgen zij de juiste ondersteuning. Wanneer uit de informatie blijkt dat iemand niet gedupeerd is, stopt de verdere hulpverlening.

Afwegingen

Het gebruik van dit algoritme levert de volgende voordelen op:

· Snelheid en efficiëntie: gedupeerden krijgen sneller de juiste ondersteuning; bij niet‑gedupeerden wordt de hulp sneller stopgezet.

· Consistentie: de aanpak zorgt dat het verlenen van hulp aan gedupeerden en het stoppen van hulp aan niet‑gedupeerden op dezelfde manier wordt gecontroleerd.

· Nauwkeurigheid: het bepalen van de juiste hulp gebeurt heel nauwkeurig

· Traceerbaarheid en reproduceerbaarheid: elke stap is vastgelegd

· Flexibiliteit: bestaande processen zijn makkelijk aan te passen bij nieuwe regels

Bij het maken van de afweging over de inzet van het algoritme zijn de volgende mogelijke nadelen in overweging genomen:

· Privacyrisico’s: door het gebruik van het algoritme kan gevoelige informatie worden gedeeld met verschillende organisaties. Daarom wordt extra gecontroleerd of alleen de juiste informatie wordt gedeeld.

· Afhankelijk van goede data: het algoritme werkt alleen goed als de gegevens juist en volledig zijn. Daarom worden de gegevens extra gecontroleerd en worden de uitkomsten soms handmatig nagekeken.

· Beperkte menselijke nuance: het algoritme kan minder goed rekening houden met uitzonderlijke of unieke situaties. Bij bijzondere gevallen kijkt een medewerker mee. Er zijn extra handmatige controles en een duidelijk escalatieproces.

Menselijke tussenkomst

· Bij een bijzondere situatie, zoals bankgegevens die niet bekend zijn bij UHT/Toeslagen, geeft het algoritme dit terug aan de medewerker.

· Daarnaast worden er steekproeven gedaan: bij een willekeurige groep ouders wordt met de hand gecontroleerd of de gegevens kloppen en of het algoritme de juiste ouder selecteert.

· Gedupeerden moeten goedkeuring geven voor het delen van hun gegevens door UHT aan gemeente.

· Bij vragen kunnen burgers bellen met het UHT-serviceteam of met de andere hulporganisatie, zoals gemeenten of serviceteams.

· De hulporganisaties kunnen ondersteuning bieden bij individuele gevallen en hebben daarbij persoonlijk contact met de gedupeerde ouders.

Risicobeheer

· Risicobeheersing en waarborgen

Voor de ontwikkeling van algoritmes heeft de Dienst Toeslagen voorwaarden opgesteld, in de vorm van een kwaliteitsraamwerk. Hierin staan regels en afspraken die gevolgd dienen te worden bij het ontwikkelen van het algoritme. De voorwaarden zijn van de Auditdienst Rijk afkomstig en leidend. Het algoritme heeft bedrijfsregels gebaseerd op de wet- en regelgeving. Deze bedrijfsregels worden getest en onderhouden om te blijven voldoen aan wet- en regelgeving en politieke wensen. Bij wijzigingen in een algoritme toetst de Dienst Toeslagen of nog steeds aan de kwaliteitseisen wordt voldaan.

· Gelijkheid, non-discriminatie en privacy

Het gebruik van gegevens wordt getoetst aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De AVG schrijft voor dat we niet meer gegevens mogen gebruiken dan noodzakelijk is om een bepaald doel te bereiken. Dat heet dataminimalisatie. De Dienst Toeslagen onderzoekt welke gegevens nodig zijn en gebruikt mogen worden.

· Profilering

Het gebruik van gegevens wordt beoordeeld door Dienst Toeslagen om te voorkomen dat er onrechtmatige profilering plaats vindt.

· Rechten van burgers

Burgers hebben het recht om de informatie te zien die over hen wordt verzameld door Dienst Toeslagen. Ook kunnen ze een aanvraag doen om deze informatie aan te laten passen.

Wettelijke basis

Wet hersteloperatie toeslagen

Voor meer informatie zie: https://wetten.overheid.nl en wetten.nl - Regeling - Wet hersteloperatie toeslagen

Links naar wettelijke basis

Wetten Overheid:  https://wetten.overheid.nl

Toelichting op impacttoetsen

Privacy en AVG

Het gebruik van de gegevens dient te worden getoetst aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Door het toetsen van persoonsgegevens komen eventuele privacyrisico's in beeld en kunnen passende maatregelen genomen worden.

De AVG schrijft voor dat er niet meer gegevens gebruikt mogen worden dan noodzakelijk is. Dat heet dataminimalisatie. De Belastingdienst onderzoekt regelmatig of de gebruikte gegevens nog nodig zijn en dus gebruikt mogen worden.

Het AVG compliance document is opgesteld. Risico’s op het gebied van de AVG zijn uitgewerkt en aanbevelingen zijn opgevolgd met maatregelen.

Gelijkheid en non-discriminatie

Het algoritme wordt beoordeeld in lijn met toepasselijke non-discriminatiebeginselen voor directe en indirecte discriminatie. Door zo min mogelijk persoonsgegevens te verwerken, wordt het risico op directe discriminatie verkleind. Medewerkers die betrokken zijn bij de ontwikkeling en het beheer van de algoritmen krijgen training over gegevensbescherming en vooroordelen.

Impacttoetsen

Data Protection Impact Assessment (DPIA)

Werking

Gegevens

Er wordt een dataset gemaakt met alle gedupeerden die recht hebben op tegemoetkoming en hulp. Hiervoor wordt de registratie gebruikt van ouders die als gedupeerd zijn vastgesteld door de problemen met de kinderopvangtoeslag. Relevante informatie Hierbij wordt relevante informatie gedeeld met o.a. gemeentes of Sociale Banken Nederland zodat zij verdere hulp kunnen bieden. Welke informatie wordt gedeeld, hangt af van de betrokken hulporganisatie en kan onder meer bestaan uit:

· De lijst burgerservicenummers van gedupeerde ouders die minimaal 30.000 euro hebben ontvangen (Catshuisregeling)

· Partners van de gedupeerden

· Bankgegevens voor CJIB (Centraal Justitieel Incasso Bureau)

· Beschikkingsbrieven inclusief dagtekening van de brief

· Informatie of er een lopend bezwaar, een toewijzende of afwijzende beschikking Commissie Werkelijke Schade (CWS) en/of een getekende vaststellingsovereenkomst (VSO) beschikbaar is

· Check of er een acceptatiebrief is verzonden die aangeeft of een ouder toegelaten mag worden bij Stichting Gelijkwaardig Herstel (SGH)

· Informatie of er gecompenseerd is voor hardheid, vooringenomenheid of opzet/grove schuld (OG/S)

· Check of iemand een dubbele aanvrager is

Welke informatie er precies gedeeld wordt, verschilt per organisatie. Daarnaast worden ook gegevens verstrekt over niet-gedupeerden, bijvoorbeeld aan gemeenten om de brede hulp aan deze groep stop te zetten waar dat van toepassing is.

Technische werking

De algoritmes zijn ontworpen om te bepalen welke informatie voor andere hulporganisaties belangrijk is om te ontvangen om de gedupeerden van de problemen met de kinderopvangtoeslag te helpen. Ze analyseren zorgvuldig de beschikbare gegevens om alleen de relevante informatie te selecteren. Dit is van belang, omdat het betekent dat er geen onnodige of irrelevante informatie wordt gedeeld met andere organisaties die de gedupeerden ondersteunen.

Bij UHT wordt gekeken naar de verschillende soorten beschikbare data. Op basis van specifieke criteria wordt de exacte data geselecteerd door middel van algoritmes. Deze criteria helpen om precies die informatie te vinden die nodig is om de gedupeerden te helpen.

Zodra de algoritmes de juiste informatie hebben gekozen, worden de gegevens gedeeld die relevant zijn voor de betreffende hulporganisatie. Hulporganisaties zijn bijvoorbeeld gemeenten of Sociale Banken Nederland. Alleen informatie die noodzakelijk is voor de betreffende organisaties wordt gedeeld. Dit zorgt ervoor dat alle betrokken organisaties over de juiste en noodzakelijke gegevens beschikken om hun taken efficiënt en effectief uit te voeren, zodat gedupeerden snel de hulp krijgen die ze nodig hebben.

Al deze stappen worden uitgevoerd met respect voor de privacy van de ouders, volgens de regels van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Dit betekent onder andere dat we alleen de gegevens gebruiken die we echt nodig hebben om ons doel te bereiken.