Readspeaker

Gemeente De Bilt

ReadSpeaker is een voorleesfunctie op de gemeentelijke website die tekst automatisch omzet in gesproken taal. Bezoekers kunnen webpagina’s laten voorlezen via een voorleesknop. De functie maakt de website toegankelijker voor onder andere mensen met een visuele beperking, dyslexie of taalproblemen en helpt inwoners om informatie beter te begrijpen.

Laatst gewijzigd op 11 maart 2026 om 12:16 | Publicatiestandaard 1.0

• Publicatiecategorie: Overige algoritmes
• Impacttoetsen: Veld niet ingevuld.
• Status: In gebruik

Algemene informatie

Thema

Organisatie en bedrijfsvoering

Begindatum

01-2018

Contactgegevens

[e-mail]

Link naar publiekspagina

https://www.debilt.nl/bestuur-en-organisatie/organisatie/privacy-en-algoritmes/algoritmeregister

Verantwoord gebruik

Doel en impact

ReadSpeaker maakt gebruik van AI-gestuurde tekst-naar-spraaktechnologie (Text-to-Speech) om geschreven tekst op de gemeentelijke website automatisch om te zetten in natuurlijke gesproken taal. De technologie analyseert de tekst op de pagina en zet deze met behulp van spraakmodellen om in audio. Daarbij wordt rekening gehouden met uitspraak, zinsstructuur en intonatie, zodat de voorgelezen tekst zo natuurlijk mogelijk klinkt.

Het doel van de inzet van ReadSpeaker is om de gemeentelijke website toegankelijker te maken voor inwoners die moeite hebben met lezen, zoals mensen met een visuele beperking, dyslexie of beperkte taalvaardigheid. Bezoekers kunnen via een voorleesknop de inhoud van een pagina laten voorlezen, waarbij woorden tijdens het voorlezen vaak ook visueel worden gemarkeerd.

De impact voor inwoners is dat de AI-ondersteunde spraakfunctie inwoners helpt om zelfstandig informatie over gemeentelijke diensten, regelingen en nieuws te raadplegen. Daarmee draagt de toepassing bij aan inclusieve en toegankelijke digitale dienstverlening van de gemeente.

Afwegingen

De inzet van het ReadSpeaker-algoritme heeft als belangrijk voordeel dat de gemeentelijke website beter toegankelijk wordt voor een brede groep inwoners. Door tekst automatisch voor te lezen kunnen mensen met een visuele beperking, dyslexie of beperkte taalvaardigheid informatie eenvoudiger begrijpen. Dit draagt bij aan inclusieve dienstverlening en ondersteunt de wettelijke verplichtingen rondom digitale toegankelijkheid. Daarnaast helpt de functie inwoners om zelfstandig informatie te vinden, zonder extra ondersteuning van de gemeente.

Een mogelijk nadeel is dat de spraakweergave niet altijd volledig natuurlijk of foutloos is, bijvoorbeeld bij afkortingen, namen of specifieke vaktermen. Ook kan het gebruik van een externe technologie vragen oproepen over gegevensverwerking of afhankelijkheid van een leverancier. De impact hiervan is echter beperkt omdat de technologie alleen tekst van de website omzet naar spraak en geen inhoudelijke besluiten neemt.

De inzet van het ReadSpeaker-algoritme wordt daarom als redelijk gerechtvaardigd beschouwd. De technologie wordt uitsluitend gebruikt ter ondersteuning van de toegankelijkheid van bestaande informatie, brengt een laag risico met zich mee en levert duidelijke maatschappelijke voordelen op voor inwoners die anders moeite hebben om digitale informatie te gebruiken.

Menselijke tussenkomst

Bij het gebruik van ReadSpeaker blijft menselijke tussenkomst aanwezig in de vorm van redactie, beheer en toezicht op de inhoud van de gemeentelijke website. Medewerkers van de gemeente zijn verantwoordelijk voor het schrijven, controleren en publiceren van de teksten die op de website verschijnen. ReadSpeaker leest uitsluitend deze bestaande teksten voor en genereert zelf geen nieuwe inhoud.

Risicobeheer

1. Beperkte interpretatie van context - Het algoritme zet tekst om naar spraak zonder volledige inhoudelijke interpretatie. Hierdoor kan de intonatie of nadruk soms niet optimaal aansluiten bij de betekenis van de tekst.
2. Afhankelijkheid van de kwaliteit van de brontekst - Het algoritme leest de tekst zoals deze is geschreven. Wanneer de oorspronkelijke tekst onduidelijk, lang of ambtelijk is, blijft dit ook in de voorgelezen versie merkbaar.
3. Genoemde risico’s hebben voornamelijk invloed op de gebruikservaring en niet op de inhoud van de informatie zelf. Het algoritme genereert geen nieuwe informatie en verandert de tekst niet; het zet deze alleen om naar gesproken taal.

Wettelijke basis

De wettelijke basis voor het gebruik van ReadSpeaker ligt vooral in de verplichting om digitale overheidsinformatie toegankelijk te maken en in de publieke taak van de gemeente om informatie voor alle inwoners begrijpelijk en bruikbaar aan te bieden, binnen de kaders van privacywetgeving.

Links naar wettelijke basis

• Wet digitale toegankelijkheid (Wdo): https://www.communicatierijk.nl/vakkennis/rijkswebsites/verplichte-richtlijnen/digitale-toegankelijkheid
• Besluit digitale toegankelijkheid overheid: https://wetten.overheid.nl/BWBR0040936/
• Web Content Accessibility Guidelines (WCAG): https://www.digitoegankelijk.nl/wetgeving/wat-is-verplicht

Werking

Gegevens

Veld niet ingevuld.

Leverancier

ReadSpeaker ( onderdeel van HOYA Corporation)