Ex-toeslagpartnerregeling

Dienst Toeslagen

Het algoritme ondersteunt bij het maken van een dataset van voormalige toeslagpartners van gedupeerden die volgens Wet hersteloperatie toeslagen (Wht) als ex‑toeslagpartner recht kunnen hebben op de ex-toeslagpartnerregeling. Zij krijgen een vaste vergoeding van €10.000. Daarnaast kunnen zij brede ondersteuning van hun gemeente krijgen, is er hulp bij schulden en bij meer schade.

Laatst gewijzigd op 13 augustus 2026 om 14:53 | Publicatiestandaard 1.0

• Publicatiecategorie: Impactvolle algoritmes
• Impacttoetsen: DPIA
• Status: In gebruik

Algemene informatie

Thema

Sociale zekerheid

Begindatum

2023-09

Contactgegevens

[e-mail]

Verantwoord gebruik

Doel en impact

Het algoritme heeft als doel om een dataset te genereren om vast te stellen welke ex-toeslagpartners mogelijk recht hebben op de ex-toeslagpartnerregeling. Daarnaast ondersteunt het algoritme behandelaars bij het beoordelen van dit recht op deze regeling. Ex-toeslagpartners die in aanmerking komen voor de regeling ontvangen een vaste vergoeding van €10.000. Daarnaast kunnen zij brede ondersteuning van de gemeente krijgen waar zij wonen, inclusief hulp bij schulden en ondersteuning bij aanvullende schade.

Door het algoritme te gebruiken worden ex-toeslagpartners van gedupeerde ouders efficiënt, nauwkeurig en consistent herkend. Op deze manier kunnen ex-toeslagpartners die recht hebben op de ex-toeslagpartnerregeling zo snel mogelijk geholpen worden. Ex-toeslagpartners moeten zichzelf voor deze regeling aanmelden.

Het algoritme wordt ook ingezet bij de uitvoering van de ex-toeslagpartnerregeling. Zo helpt het algoritme dat een ex-toeslagpartner van gedupeerde ouders de tegemoetkoming, de juiste brieven en verdere hulp krijgt.

Afwegingen

Het gebruik van dit algoritme levert de volgende voordelen op:

- Snelheid en efficiëntie: het algoritme zorgt ervoor dat we ex-toeslagpartners zo snel mogelijk beschikken, betalen en hulp kunnen bieden

- Consistentie: dit zorgt ervoor dat we deze groep ex-toeslagpartners altijd op dezelfde consistente manier bepalen en zij consistent worden geholpen

- Nauwkeurigheid: het bepalen van de groep ex-toeslagpartners gebeurt op basis van de meest recente gegevens

- Traceerbaarheid en reproduceerbaarheid: het algoritme legt alle stappen vast, zodat duidelijk is waarom een ex‑toeslagpartner recht heeft op de regeling.

- Flexibiliteit: bestaande processen en communicatie zijn makkelijk aan te passen bij nieuwe regels of ontwikkelingen

Bij het maken van de afweging over de inzet van het algoritme zijn de volgende mogelijke nadelen in overweging genomen:

- Afhankelijk van betrouwbare data: het algoritme werkt alleen goed als de gegevens juist en volledig zijn. Daarom worden de gegevens extra gecontroleerd en worden de uitkomsten in speciale situaties handmatig nagekeken (zie hieronder ‘menselijke tussenkomst’).

- Beperkte menselijke nuance: het algoritme kan minder goed rekening houden met uitzonderlijke of unieke situaties. Bij bijzondere gevallen kijkt een medewerker mee. Er zijn extra handmatige controles en een duidelijke werkwijze als op hoger organisatieniveau een beslissing genomen moet worden.

- Niet iedereen kan worden geïdentificeerd: het algoritme kan niet in alle gevallen vaststellen welke burgers recht hebben op deze regeling. Hierdoor bestaat het risico dat een deel van de doelgroep niet wordt bereikt. Burgers die niet door het algoritme worden geïdentificeerd, kunnen zich daarom zelf aanmelden voor de regeling.

Menselijke tussenkomst

- Als er sprake is van een bijzondere situatie, dan wordt het dossier van de ex-toeslagpartner met de hand gecontroleerd. Bijvoorbeeld wanneer er bepaalde informatie ontbreekt of als er sprake is van bewindvoering.

- Bij elke nieuwe levering controleren behandelaren alle bijzondere situaties handmatig. De niet bijzondere situaties worden maandelijks automatisch gecontroleerd, aan de hand van een planning. Op de selectie vindt een controle plaats van 10% die wordt gecontroleerd door de interne controle-afdeling. De steekproef wordt willekeurig gekozen.

- Als bij de controle iets niet klopt, wordt dit aangepast. De opdrachtgever bepaalt wat er daarna met het dossier gebeurt

- Burgers moeten zichzelf ook aanmelden als zij denken dat de regeling ook voor hen geldt.

Risicobeheer

- Risicobeheersing en waarborgen

Voor de ontwikkeling van algoritmes heeft Dienst Toeslagen voorwaarden opgesteld, in de vorm van een kwaliteitsraamwerk. Hierin staan regels en afspraken die gevolgd dienen te worden bij het ontwikkelen van het algoritme. De voorwaarden zijn van de Auditdienst Rijk afkomstig en leidend. Het algoritme heeft bedrijfsregels gebaseerd op de wet- en regelgeving. Deze bedrijfsregels worden getest en onderhouden om te blijven voldoen aan wet- en regelgeving en politieke wensen. Bij wijzigingen in een algoritme toetst Dienst Toeslagen of nog steeds aan de kwaliteitseisen wordt voldaan.

- Gelijkheid, non-discriminatie en privacy

Het gebruik van gegevens wordt getoetst aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De AVG schrijft voor dat we niet meer gegevens mogen gebruiken dan noodzakelijk is om een bepaald doel te bereiken. Dat heet dataminimalisatie. Dienst Toeslagen onderzoekt welke gegevens nodig zijn en gebruikt mogen worden.

- Profilering

Het gebruik van gegevens wordt beoordeeld door Dienst Toeslagen om te voorkomen dat er onrechtmatige profilering plaatsvindt. Het algoritme wordt niet gebruikt om te profileren.

- Rechten van burgers

Burgers hebben het recht om de informatie te zien die over hen wordt verzameld door Dienst Toeslagen. Ook kunnen ze een aanvraag doen om deze informatie aan te laten passen.

Wettelijke basis

De wettelijke grondslag en het gebruik en verzamelen van gegevens is geregeld in de:

- Wet hersteloperatie toeslagen, Afdeling 2.3 (artikelen 2.14g – 2.14i ) en artikel 6.12 lid 3, 4 en 6 onder c, 12 t/m 17 Wht

- Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming

- Wet algemene bepalingen Burgerservicenummer

- Archiefwet 1995

Impacttoetsen

Data Protection Impact Assessment (DPIA)

Werking

Gegevens

Het algoritme herkent de ex-toeslagpartners die recht hebben op de ex-toeslagpartnerregeling. Hiervoor wordt de lijst van erkend gedupeerde aanvragers van kinderopvangtoeslag van de toeslagenaffaire gebruikt. Toeslagpartners van vóór 2012 worden vastgesteld aan de hand van brieven over kinderopvangtoeslag waarin de namen van de partners staan. Toeslagpartners vanaf 2012 worden geregistreerd. Deze gegevens worden doorgegeven. Daarnaast worden de gegevens aangevuld die nodig zijn om het recht op de regeling vast te stellen. Dit zijn gegevens zoals:

- Persoonsgegevens

- Partnerschapsperiodes

- Brieven aan gedupeerden (jaren)

- Erkende kinderen

- Betaaldatum vergoeding kinderopvangtoeslag

Technische werking

Het algoritme dat gebruikt wordt bij de ex-toeslagpartnerregeling helpt bij het maken van een overzicht van ex-toeslagpartners van aanvragers die gedupeerden zijn door de toeslagenaffaire. Het bepaalt de vervolgstappen. Het algoritme maakt in stappen een dataset van deze groep die mogelijk recht heeft op de ex-toeslagpartnerregeling. Daarnaast worden deze gegevens aangevuld met de gegevens die nodig zijn voor de uitvoering van de regeling. Het algoritme bestaat uit de volgende stappen:

Stap 1: Ouders die erkend gedupeerd zijn door de toeslagenaffaire zijn de basis voor de gegevens. En vormen de eerste dataset.

Stap 2: Alle voorlopige en definitieve beschikkingen voor kinderopvangtoeslag worden bij deze groep erbij gevoegd. Daarnaast wordt de informatie toegevoegd over de periode waarin de aanvragers van kinderopvangtoeslag gedupeerd werden.

Stap 3: In deze stap worden alle ex-toeslagpartners van de gedupeerde aanvrager van kinderopvangtoeslag opgezocht.

Stap 4: In de brieven staat voor welke kinderen kinderopvangtoeslag is aangevraagd. Er wordt gecontroleerd of de ex-toeslagpartner deze kinderen heeft erkend.

Stap 5: Met alle informatie uit de eerdere stappen wordt automatisch vastgesteld of een ex-toeslagpartner mogelijk recht heeft op de ex-toeslagpartnerregeling. Daarbij wordt onder andere gecontroleerd:

-     Of de toeslagpartners op de datum van de brief waarmee wij de toeslagaanvrager dupeerden, nog minimaal 1 jaar bij elkaar waren.

-     EN/OF in het toeslagjaar van de brief van de gedupeerde ouder kinderopvangtoeslag is aangevraagd voor een van de erkende kinderen van de ex-toeslagpartner.

-     EN de aanvrager van die kinderopvangtoeslag is erkend als gedupeerde ouder van de toeslagenaffaire.

-     EN dat de ex-toeslagpartner en de gedupeerde ouder op een voor de regeling relevant peilmoment geen toeslagpartners meer van elkaar waren. In de meeste gevallen is dit het moment waarop de eerste herstelbetaling aan de gedupeerde ouder is toegekend. In bijzondere situaties kan een ander peilmoment worden gebruikt, bijvoorbeeld wanneer de gedupeerde ouder is overleden of niet gevonden. De uitkomst wordt gebruikt bij de verdere behandeling van de aanvraag.

In stap 6 worden alle unieke ex-toeslagpartners automatisch geselecteerd uit stap 5 en wordt deze informatie aangevuld met gegevens die relevant zijn voor de uitvoering. Dan wordt gekeken of de oproepbrief kan worden verstuurd of dat er een bijzondere situatie is. Bij een bijzondere situatie wordt het dossier handmatig behandeld.

In de vervolgstappen worden er door interne controlemedewerkers handmatige steekproefsgewijs controles uitgevoerd om de ex-toeslagpartners die recht hebben op de regeling zo goed en snel mogelijk te helpen. Hierbij wordt ook gekeken welke informatie zij nog aanvullend nodig hebben. Zo wordt er gekeken of de ex-toeslagpartners recht hebben op bijvoorbeeld een rappelbrief, verdaagbrief en garantstellingsbrief.

Ook wordt er naar speciale situaties gekeken. Bijvoorbeeld of de ex-toeslagpartner in het buitenland woont.

In alle bovenstaande stappen wordt de privacy van de burgers gewaarborgd, volgens de regels van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).