Algoritme (Intelligente) Verkeersregel Installatie (I-VRI) bij verkeerslichten

Gemeente Venlo

De inzet van de iVRI's draagt bij aan een efficiënte doorstroming en bereikbaarheid op kruispunten op een veilige manier (zonder dat mensen voor niks staan te wachten en een logische volgorde).

Laatst gewijzigd op 23 januari 2026 om 8:35 | Publicatiestandaard 1.0

• Publicatiecategorie: Hoog-risico AI-systeem
• Impacttoetsen: DPIA
• Status: In gebruik

Algemene informatie

Thema

Verkeer

Begindatum

2023-03

Contactgegevens

[e-mail]

Verantwoord gebruik

Doel en impact

Het regelen van het verkeer op kruispunten middels een iVRI op een zo'n veilige efficiënte manier die de bereikbaarheid vergroot. Verkeerslichten detecteren verschillende mobiliteiten (auto's / fietsen / vrachtwagens / voetgangers) met behulp van detectielussen en drukknoppen. Intelligente verkeerslichten kunnen – in aanvulling – ook verbinding maken met in-car systemen en navigatie apps. Zo kunnen verkeerslichten in een eerder stadium verkeer zien "aankomen" en nog slimmer regelen. Ook kunnen iVRI's informatie terugsturen naar in-car systemen zoals bijvoorbeeld de tijd tot rood of groen. iVRI's kunnen een vorm van prioriteit geven aan verkeersdeelnemers. Bijvoorbeeld als een ambulance met spoed aan komt rijden, maar ook aan bijvoorbeeld een groep fietsers of een colonne vrachtwagens. Er zijn verschillende vormen van prioriteit. Absolute prioriteit (afkappen van andere richtingen) wordt bijvoorbeeld gebruikt voor nood en hulpdiensten en geconditioneerde prioriteit (het verkeerslicht probeert naar een weggebruiker "toe te regelen") in andere gevallen. Het prioriteitenkader van de gemeente en lokale omstandigheden bepalen de mate van prioriteit per verkeersdeelnemer.

De inzet van de iVRI's draagt bij aan een efficiënte doorstroming en bereikbaarheid op kruispunten op een veilige manier (zonder dat mensen voor niks staan te wachten en een logische volgorde). Het draagt bij aan de opgave mobiliteit van de gemeente. Ook is de inzet van de iVRI's noodzakelijk om de taak als wegbeheerder van gemeentelijke wegen op een efficiënte manier uit te kunnen voeren. Het algoritme heeft invloed op verkeersdeelnemers (automobilisten, wandelaars, fietsers, vrachtwagens, OV, nood- en hulpdiensten, etc) omdat het de kleur van de verkeerslichten bepaalt en hoe lang iedere verkeersdeelnemer moet wachten.

Afwegingen

Het is belangrijk, vanwege verschillende belangen, om te bedenken wanneer de ene groep verkeersdeelnemers boven de andere groep verkeersdeelnemers voorrang krijgt. Dit hangt af van economische redenen (vracht voorrang), de omgeving (woonwijk, bedrijventerrein, etc), OV voorrang (vermindering vertraging), of noodzaak (ambulance voorrang).

Menselijke tussenkomst

Het algoritme maakt real time zelfstandig beslissingen. Er is voor deze beslissingen geen "human in the loop". De beslissingen die het algoritme maakt vallen wel binnen door mensen gespecificeerde criterea (bv.: Hoe lang mag een stoplicht maximaal op groen staan).

Risicobeheer

Verkeersveiligheid wordt gecontroleerd: Voor verkeerslichten in het algemeen geldt dat zodra er een verkeersonveilige situaties kan ontstaan (conflicterende richtingen krijgen groen) zal het algoritme afgebroken worden en gaan de verkeerslichten knipperen. Dit komt omdat er naast het 'regel-algoritme' die de verkeerslichten regelt, ook een controle-algoritme is. Het afbreken komt door dit separate veiligheids-controle-algoritme. Hiernaast is de algemene verkeerswet ook van toepassing als de verkeerslichten 'knipperen'. Verkeersveiligheid is een basisontwerp principe bij verkeerslichten en de gebruikte algoritmes.

Nog meer tekst over: Doorstroming / bereikbaarheid.

Wettelijke basis

De gemeente is verantwoordelijk voor een vlotte veilige afhandeling van het wegverkeer.

Iets meer uitdiepen

Links naar wettelijke basis

Regeling verkeerslichten: https://wetten.overheid.nl/BWBR0009151/2019-07-01

Toelichting op impacttoetsen

Er worden geen directe persoonsgevens zoals NAW-gegevens opgeslagen of verwerkt in een iVRI. De iVRI ontvangt wel geanonimiseerde positie- en prioriteitsberichten van weggebruikers. Deze worden gebruikt voor de verkeersregeling maar verder niet opgeslagen. Ze zijn niet te herleiden tot een natuurlijk persoon. De loggegevens die worden bewaard van een verkeersregeling kunnen indirecte persoonsgegevens bevatten. In combinatie met bijvoorbeeld camerabeelden kan geconstateerd worden of een bepaald voertuig bijvoorbeeld door rood reed. Deze indirecte persoonsgegevens worden niet aan derden verstrekt. Ze kunnen wel gevorderd worden door de politie.

Impacttoetsen

Data Protection Impact Assessment (DPIA): iVRi

Werking

Gegevens

De kern van iVRI's is de integratie van diverse databronnen. Deze omvatten: 1. Sensoren: Deze zijn geplaatst op kruispunten en detecteren de aanwezigheid en snelheid van voertuigen. 2. Videocamera's: Ze bieden visuele data en kunnen worden gebruikt voor objectherkenning en -tracking. 3. Connected vehicles: Moderne voertuigen zenden vaak data uit over hun locatie en snelheid. 4. Mobiele apps: Denk aan navigatie-apps die real-time verkeersinformatie delen. Deze datastromen worden verzameld en geanalyseerd in een centraal systeem, waar beslissingen worden genomen over de verkeerslichtcycli.

Links naar gegevensbronnen

Talking traffic: https://www.talking-traffic.com/nl/

Technische werking

De methode en modellen zijn landelijk vastgesteld vanuit het project Talking Traffic en worden beheerd door het LVMB. Net als wij leren van onze ervaringen, leren deze verkeerslichten ook. Ze gebruiken iets dat 'machine learning' heet. Meestal gebeurt dit door een techniek die "Reinforcement Learning" heet. Dit betekent dat ze kijken naar wat er in het verleden is gebeurd en daarvan leren om het in de toekomst beter te doen. Zo worden ze elke dag een beetje slimmer!

Leverancier

Swarco & Royal HaskoningDHV