Overzicht status gedupeerden

Dienst Toeslagen

Het algoritme helpt snel de juiste hulp te geven aan ouders die gedupeerd zijn door de problemen met de kinderopvangtoeslag. Het controleert hun status en het signaleert als gedupeerde ouders ergens vastlopen. Zo worden zij sneller en beter verder geholpen.

Laatst gewijzigd op 22 juli 2026 om 8:57 | Publicatiestandaard 1.0

• Publicatiecategorie: Impactvolle algoritmes
• Impacttoetsen: DPIA
• Status: In gebruik

Algemene informatie

Thema

Sociale zekerheid

Begindatum

2021-12

Contactgegevens

[e-mail]

Link naar publiekspagina

https://herstel.toeslagen.nl/

Verantwoord gebruik

Doel en impact

Het algoritme dat Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT) heeft ontwikkeld voor de problemen met de kinderopvangtoeslag heeft een duidelijk en belangrijk doel: het bieden van effectieve ondersteuning aan de bijna 70.000 mensen die zich als mogelijk gedupeerde hebben aangemeld voor herstel. Door de complexiteit en omvang van de situatie was het noodzakelijk om een gestructureerde aanpak te ontwikkelen die ervoor zorgt dat iedereen de hulp krijgt die nodig is, of het nu gaat om financiële compensatie, schuldhulp, of nazorg.

Vanaf het moment dat een ouder zich aanmeldt, begint het systeem met het verzamelen en analyseren van essentiële gegevens. Het doel is om een helder beeld te krijgen van hun situatie. Bijvoorbeeld, het systeem kijkt of een ouder onder bewind staat, wat invloed heeft op de manier waarop hun schulden worden behandeld. Een ander voorbeeld is als een ouder in het buitenland woont. Hier wordt dan rekening mee gehouden, zodat ook die ouder de passende hulp ontvangt.

Een belangrijk onderdeel van het algoritme is dat het naar verschillende dingen kijkt om het proces te verbeteren voor de mensen die gedupeerd zijn. Zo kijkt het onder andere naar:

• wie als gedupeerden worden gezien aan de hand van de uitkomst van de eerste toets en de integrale beoordeling,

• of er dubbele aanvragen zijn,

• of mensen onterecht in de wacht staan,

• of ze wel of geen bepaalde brieven zouden moeten krijgen en

• welke ouders zich hebben afgemeld.

Op deze manier verzamelt het algoritme informatie en kijkt het naar de beste manier om de gedupeerden te helpen, zodat ze de juiste ondersteuning krijgen. Dit kan snel of met meer details zijn, afhankelijk van wat nodig is. Bovendien ondersteunt het algoritme bij het maken en beheren van stuurinformatie, zoals dashboards en cijfers op de website. Verder helpt het bij het koppelen van nieuwe regelingen aan ouders die gedupeerd zijn. Ook zorgt het algoritme ervoor dat ouders die niet gedupeerd zijn, goed worden behandeld.

Kortom, het algoritme is een cruciaal instrument in de inspanningen om de gedupeerden van de problemen met de kinderopvangtoeslag te ondersteunen. Het zorgt ervoor dat hulpverlening niet alleen sneller en efficiënter verloopt, maar ook dat deze nauwkeurig is afgestemd op de unieke behoeften van elke ouder. Deze aanpak draagt bij aan het herstellen van vertrouwen en biedt gedupeerden een route naar herstel en ondersteuning in een uitdagende periode.

Afwegingen

Het gebruik van dit algoritme levert de volgende voordelen op:

• Snelheid en efficiëntie:

Hierdoor kunnen we gedupeerden zo snel mogelijk helpen.

• Consistentie:

De consistente aanpak zorgt ervoor dat de status rondom de compensatie en de verdere hulp voor de groep gedupeerden op een consistente manier wordt gemonitord.

• Nauwkeurigheid:

Het bepalen van de hulp die de groep gedupeerden nodig heeft, gebeurt heel nauwkeurig. Het algoritme koppelt de juiste rechten en vervolgregelingen aan de juiste ouders.

• Traceerbaarheid en reproduceerbaarheid:

De stappen die zijn gedaan zijn vastgelegd.

• Flexibiliteit:

Door het gebruik van een algoritme is de aanpak zo ingericht dat er ruimte voor flexibiliteit is. Zo kunnen nieuwe processen gemakkelijker aan de interne informatie toegevoegd worden bijvoorbeeld bij het ontstaan van nieuwe regelingen.

Bij het maken van de afweging over de inzet van het algoritme zijn de volgende mogelijke nadelen in overweging genomen:

• Afhankelijk van goede data: als de data niet kloppen of onvolledig zijn, werkt het algoritme niet altijd goed. Daarom worden de data extra gecontroleerd en controleren in sommige gevallen mensen met de hand de uitkomsten.

• Beperkte menselijke nuance: het algoritme kan minder goed rekening houden met uitzonderlijke of unieke situaties. Bij bijzondere gevallen kijkt een medewerker mee. Er zijn extra handmatige controles en een duidelijk escalatieproces.

Menselijke tussenkomst

• Als een gedupeerde onder een bijzondere situatie valt, dan controleren we het dossier met de hand

• We voeren daarnaast onderzoeken uit waarbij met de hand gecontroleerd wordt of de gedupeerden met recht de compensatie ontvangen en of er verdere hulp volgt (bijvoorbeeld het krijgen van bepaalde brieven)

• Medewerkers gebruiken de uitkomsten van de populatiebepaling om brieven naar gedupeerden te sturen over de compensatie en acties om gedupeerden te helpen

• Burgers kunnen altijd zelf contact opnemen met UHT bij vragen of onduidelijkheden

Risicobeheer

Wettelijke basis

Wet hersteloperatie toeslagen

Voor meer informatie zie: https://wetten.overheid.nl  en https://wetten.overheid.nl/BWBR0047436/2026-01-01/0

Links naar wettelijke basis

Wetten overheid: https://wetten.overheid.nl

Toelichting op impacttoetsen

Privacy en AVG

Het gebruik van de gegevens dient te worden getoetst aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Door het toetsen van persoonsgegevens komen eventuele privacyrisico's in beeld en kunnen passende maatregelen genomen worden.

De AVG schrijft voor dat er niet meer gegevens gebruikt mogen worden dan noodzakelijk is. Dat heet dataminimalisatie. De Belastingdienst onderzoekt regelmatig of de gebruikte gegevens nog nodig zijn en dus gebruikt mogen worden.

Het AVG compliance document is opgesteld. Risico’s op het gebied van de AVG zijn uitgewerkt en aanbevelingen zijn opgevolgd met maatregelen.

Gelijkheid en non-discriminatie

Het algoritme wordt beoordeeld in lijn met toepasselijke non-discriminatiebeginselen voor directe en indirecte discriminatie. Door zo min mogelijk persoonsgegevens te verwerken, wordt het risico op directe discriminatie verkleind. Medewerkers die betrokken zijn bij de ontwikkeling en het beheer van de algoritmen krijgen training over gegevensbescherming en vooroordelen.

Impacttoetsen

Data Protection Impact Assessment (DPIA)

Werking

Gegevens

Er wordt een dataset gemaakt met alle gedupeerden die recht hebben op compensatie. Hiervoor wordt de lijst gebruikt van ouders die gedupeerd zijn door de problemen met de kinderopvangtoeslag. Hierbij wordt verschillende informatie verzameld om te kijken welke acties uitgevoerd dienen te worden om de gedupeerden zo goed mogelijk te helpen. Deze informatie bevat:

·       De lijst van gedupeerde ouders die minimaal 30.000 euro hebben ontvangen (Catshuisregeling)

·       De partners van de gedupeerden

·       Informatie of de gedupeerden eerder een brief hebben ontvangen

·       Status of gedupeerden onder bewind staan of niet

·       Beschikkingsdata van de gedupeerden

·       Of gedupeerden in het buitenland wonen

·       Betaaldatum van de 30.000 euro aan de gedupeerden

·       Datum van aanmeldbevestiging

·       Status van gedupeerden in het proces

·       Of gedupeerden niet overleden zijn

Technische werking

Het algoritme dat gedupeerde ouders helpt in de problemen met de kinderopvangtoeslag, ondersteunt op verschillende manieren. Zo zorgt het ervoor dat elke ouder de hulp krijgt die hij of zij nodig heeft. Het begint met het verzamelen van belangrijke gegevens. Dit zijn persoonsgegevens zoals de burgerservicenummers en de adressen van de ouders, juridische documenten zoals beschikkingen en bezwaren én financiële gegevens zoals of de gedupeerde ouder 30.000 euro compensatie heeft ontvangen. Ook verzamelt het algoritme gezinsgegevens, zoals het aantal kinderen dat een ouder heeft.

Het algoritme controleert of de ouder gedupeerd is, of het een dubbele aanvrager is en of de ouder onder bewind gesteld is. Verder bepaalt het algoritme of de ouder een bepaalde brief krijgt vanuit de Cathuisregeling.

Het algoritme controleert het proces waar een ouder in zit en helpt waar nodig. Zo controleert het algoritme of belangrijke gegevens van ouders, die eerst ontbraken ondertussen bekend zijn. Als er ontbrekende informatie ondertussen bekend is, geeft het algoritme een seintje. Dan kan de ouder via het gewone proces verder geholpen worden. Zonder deze controle kunnen ouders onnodig vastzitten in het proces. Op deze manier zorgt het algoritme ervoor dat de ouder weer snel verder geholpen kan worden.

Daarnaast controleert het algoritme of elke ouder een persoonlijke behandelaar heeft. Als dat niet zo is, geeft het algoritme een melding. Op basis van deze melding kan een medewerker een nieuwe persoonlijke behandelaar aan de ouder koppelen. Zo blijft geen ouder zonder begeleiding.

Het algoritme kijkt en helpt bij het bepalen welk team een ouder het beste kan helpen. Dit zorgt ervoor dat we de juiste hulp en begeleiding bieden, afhankelijk van de specifieke situatie van de ouder. Al deze stappen voeren we uit met respect voor de privacy van de ouders, volgens de regels van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).