Openbaar betekenen

Dienst Uitvoering Onderwijs

DUO spant zich in om verjaring van betalingsachterstanden te voorkomen. Voor debiteuren waarvan de achterstand bijna verjaart en van wie geen woonadres bekend is, kan DUO openbaar betekenen. Openbaar betekenen houdt in dat DUO de naam en betalingsachterstand van een debiteur in de Staatscourant publiceert. Om te bepalen wie hiervoor in aanmerking komt, wordt er gebruik gemaakt van een algoritme. 

Laatst gewijzigd op 23 juni 2026 om 13:10 | Publicatiestandaard 1.0

• Publicatiecategorie: Impactvolle algoritmes
• Impacttoetsen: DPIA, IAMA
• Status: In gebruik

Algemene informatie

Thema

Onderwijs en wetenschap

Begindatum

2020-04

Contactgegevens

[e-mail]

Link naar publiekspagina

https://duo.nl/particulier/betalingsachterstand/betalingsachterstand-in-het-buitenland.jsp

Verantwoord gebruik

Doel en impact

Met het algoritme kan DUO op een efficiënte manier debiteuren selecteren voor openbaar betekenen. Het algoritme versnelt de administratieve verwerking door medewerkers. Het laat zien welke debiteuren de grootste financiële impact hebben voor DUO en het Rijk als totaal. Openbaar betekenen is een middel om verjaring van vorderingen te voorkomen en te zorgen dat DUO de vordering niet hoeft af te boeken, als het adres van de debiteur niet bekend is bij DUO en DUO dus geen aanmaning kan versturen.

Het algoritme maakt een selectie van debiteuren bij wie vorderingen dreigen te verjaren. De medewerker stelt vervolgens handmatig vast of openbaar betekenen een passend middel is voor een debiteur. Als dit het geval is, dan publiceert DUO een kennisgeving in de Staatscourant.

Afwegingen

Door debiteuren te selecteren waarbij verjaring dreigt, ondersteunt het algoritme de medewerker bij de afweging of openbaar betekenen voor een individuele debiteur een passend middel is. DUO beseft dat openbaar betekenen een uiterst middel is dat alleen te gebruiken is als er geen andere manieren zijn om contact met de debiteur te krijgen en/of tot betaling van de betalingsachterstand te komen. Het gebruik van het algoritme is gerechtvaardigd, omdat openbaar betekenen alleen gebeurt bij debiteuren waarbij verjaring van vorderingen dreigt en van wie geen woonadres bekend is bij DUO. Voor deze specifieke groep bestaat geen minder ingrijpend alternatief om juridische zekerheid te krijgen.

Menselijke tussenkomst

De beslisregels van het algoritme zijn door mensen van DUO gemaakt en medewerkers van DUO gebruiken het algoritme regelmatig. DUO evalueert zo de resultaten continu en kan daarom het algoritme bijstellen als dat nodig is. Het algoritme levert een selectie, de beslissing om wel of niet openbaar te betekenen ligt bij de medewerkers van DUO.

Risicobeheer

Dit algoritme neemt geen geautomatiseerde besluiten en kan niet zelfstandig zorgen voor een publicatie in de Staatscourant. De beslissing of DUO bij een debiteur wel of niet kiest voor openbaar betekenen, ligt volledig bij de medewerker. Daarnaast hanteert DUO het 'vierogenprincipe' (minstens twee mensen nemen de beslissing) voordat DUO echt overgaat tot openbaar betekenen.

De selectie van debiteuren waarvoor verjaring van vorderingen dreigt, vindt maandelijks plaats. Hierdoor blijft de selectie actueel en is de periode tussen de selectie en het openbaar betekenen zo kort mogelijk. Zodra DUO beschikt over een actueel woonadres van de debiteur en/of deze de achterstand heeft betaald, haalt DUO de debiteur uit de selectie.

Wettelijke basis

Openbaar betekenen is toegestaan op basis van de wet. Dit is vastgelegd in artikel 54 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en in hoofdstuk 6 en 10a van de Wet studiefinanciering 2000. De verwerking gebeurt omdat DUO een taak van algemeen belang uitvoert, zoals bedoeld in artikel 6, lid 1, sub e van de Algemene Verordening Gegevensbescherming.

Links naar wettelijke basis

• Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering: https://wetten.overheid.nl/BWBR0001827/2025-01-01?g=2025-01-01&z=2026-01-14
• Wet Studiefinanciering 2000: https://wetten.overheid.nl/BWBR0011453/2025-01-01#Hoofdstuk6
• Wet Studiefinanciering 2000: https://wetten.overheid.nl/BWBR0011453/2025-01-01#Hoofdstuk10a

Toelichting op impacttoetsen

In het IAMA zijn de verschillende grondrechten tegen elkaar afgewogen, inclusief mogelijke positieve en negatieve effecten. Uit deze afweging blijkt dat het gebruik van het algoritme in balans is en dat de inzet ervan verantwoord is.

Impacttoetsen

• Data Protection Impact Assessment (DPIA)
• Impact Assessment Mensenrechten en Algoritmes (IAMA)

Werking

Gegevens

Het algoritme maakt gebruik van de volgende gegevens van de debiteur:

1. Woonadres
2. Betalingsachterstand (is er een dreiging tot verjaring?).

Daarnaast wordt er door de DUO-medewerker gekeken naar aanvullende interne gegevens over een debiteur, zoals eventuele ontvangsten of de aanwezigheid van een lopende behandeling. Hierop volgend kan een medewerker besluiten om wel of niet over te gaan tot openbaar betekenen.

Technische werking

Het gaat hier om een regelgebaseerd algoritme dat debiteuren van DUO selecteert waarvoor verjaring dreigt binnen een bepaalde termijn. Een regelgebaseerd algoritme betekent dat het werkt met vaste regels die vooraf zijn opgesteld. Het algoritme volgt deze regels stap voor stap en leert niet zelf bij.